Archiwum
piątek, 13 lipca 2012
kiruna
polnocne tereny szwecji nigdy nie mialy tak naprawde specjalnego znaczenia. z wyjatkiem ...
na poczatku XVII wieku ktorys z doradcow szwedzkiego krola wymyslil, ze moznaby oglosic swiatu, ze za szwedzkim kolem polarnym odkryte zostaly ogrome zloza srebra. pod zastaw potencjalnych ogromnych zyskow z eksploatacji tych ogromnych zloz pozyczono od europejskich bankierow i wladcow jeszcze bardziej ogromne pieniadze, ktore ten biedny -do tej chwili - kraj jednego miliona mieszkancow przeznaczyl na stworzenie najbardziej nowoczesnej w tych czasach armi. zloza srebra nigdy sie nie zmaterializowaly, ale lupy zdobyte w podbojach kolejnych krajow z nawiazka mogly pokryc dlugi - gdyby ktos sie o oddanie upomnial ...
( taka wersje uslyszalem od norwega, wiec moze byc troche nieobiektywna, jako ze norwegia byla jednym z pierwszych krajow podbitych przez szwedow ...)

faktem natomiast sa ogromne zloza wysokiej jakosci rudy zelaza w okolicach kiruny. bez szwedzkiej stali machina wojenna III rzeszy nie funkcjonowalaby tak sprawnie jak jej to wychodzilo w pierwszych latach II wojny. a wykorzystywana wczesniej ( i pozniej ) do transportu rudy linia kolejowa byla bardzo przydatna w przewozeniu niemieckich zolnierzy przez polnocne terytorium neutralnej szwecji na pola bitew polnocnej norwegii i finlandii.


    
            oops. arvidsjaur - malownicze miasteczko na poludnie od kiruny


            
                                       tez arvidsjaur ...


               
 


  
kiruna. polozona najdalej na polnoc szwedzka miejscowosc. rozgrzebane wzgorze sklada sie glownie z wysokowartosciowej rudy zelaza.

środa, 11 lipca 2012
szwedzkie polnocne krajobrazy. gdzies tam w gestwinie lasow ukrywaja sie weekendowe domy tradycyjnie wyposazone w niezawodnie dzialajaca aparature do produkcji samogonu ...


 


       


               


      


                       


                                     

poniedziałek, 09 lipca 2012
na szwedzkiej polnocy spotyka sie  kanadyjskie bernikle. niektore z nich rzeczywiscie przylecialy z polnocnoamerykanskiego kontynentu, co potwierdzaja znajdowane obraczki, czesc - prawdopodobnie wiekszosc - to uciekinierzy z europejskich prywatnych kolekcji; gesi te trzymane byly w europie jako ptaki ozdobne od XVII wieku.

te na fotce ponizej, ktore spotkalem gdy wybralem sie na ogladanie losi sa chyba europejskiego chowu - w stanach i kanadzie bernikla to ptak wyjatkowo arogancki, nieustannie szukajacy okazji do fizycznej konfrontacji, nie przepuszczajacy nawet ludziom.
te na laponskim jeziorze tylko przez chwile zademonstrowaly swoj wrednawy charakterek kiedy udalo im sie dopasc w ciemnym kacie jeziora pozbawiona opieki rodzicielskiej labedzia mlodziez - ale w momencie kiedy uslyszaly ciezki lopot skrzydel nadlatujacego rodzica blyskawicznie poderwaly sie do lotu i w oka mgnieniu opuscily labedzie terytorium nie dajac szans na dogonienie scigajacemu je labedziowi. stalo sie to tak szybko, ze nie udalo mi sie zrobic fotek ...

ale po powrocie z poscigu labadz-rodzic poswiecil chwile dla przypadkowego fotografa demonstrujac ulubiona poze czempionow walki ...


    
 


                            
 

   
 


                 

sobota, 07 lipca 2012
Gulo gulo
trzeba miec spora doze szczescia by spotkac w naturalnym srodowisku rosomaka, zwanego w nowym swiecie wolverine. ten stosunkowo malo poznany przedstawiciel rodziny lasic zyje w subarktycznych rejonach polkuli polnocnej i wsrod zwierzat ma opinie wojownika jaka swego czasu mial bruce lee w hollywood. w pojedynke potrafi przegonic watahe wilkow od upolowanej przez nie zdobyczy, albo - przy swojej wadze okolo dwudziestu kilogramow - podjac walke z kilkusetkilogramowym niedzwiedziem ...

w sztokholmskim zoo ...

 
 


                                                                                                                     

piątek, 06 lipca 2012
wczesne wstawanie
skandynawskie losie tak jak ich polnocnoamerykanscy kuzyni wychodza na zer sporo przed wschodem slonca ...

   
 
  

                             
 


            

czwartek, 05 lipca 2012
czasami droge przebiegnie los ...



    
  
 
wtorek, 03 lipca 2012
renifery na drodze
zbudowane przez czlowieka drogi przecinaja tradycyjne szlaki wedrowek reniferow. na szwedzkich drogach dochodzi rocznie do 40 tysiecy kolizji pojazdow i zwierzat ...



 

                                    

     
 



      
 


                        

niedziela, 01 lipca 2012
od zawsze tereny skandynawskiej polnocy podazajac wzdluz swoich tradycyjnych szlakow do i z pastwisk letnich, zimowych i miejsc legowych przemierzaly renifery. od tysiecy lat za stadami reniferow wedrowali ludzie sami, ktorym te zwierzeta dostarczaly pozywienia, ubran i zajecia przy probach ich udomawiania.

w obecnych czasach potomkowie sami sa jedynymi ludzmi, ktorzy ze wzgledow tradycyjnych, kulturowych, ekologicznych lub politycznych moga legalnie wtracac sie w zycie skandynawskich reniferow ...